جواد سالمی
تهدید کیش و مات برجام
جناب روحانی در پاسخ نامه ای به صالحی نوشت و به طور خلاصه و شفاف به وی گفت:« آمریکایی ها برجام را نقض کردند ولی شما احساسی نشو! و در چارچوب برجام( تعهدات بین المللی) درباره پیشران های هسته ای فقط مطالعه کن.

به گزارش پایگاه تحلیلی خبری البرزبان؛ اگر شطرنج بازی کرده باشید ؛ قطعا لحظه ای که به طور ناگهانی کیش و مات شده اید را به خاطر دارید؛ وقتی حریف یک حرکت انجام می دهد و شما را غافلگیر کرده و می گوید:« کیش و مات» شما بهت زده به صفحه شطرنج نگاه می کنید و در حال این هستید که راه فراری بیابید و طرف باز تکرار می کند:«کیش و مات»

حکایت امروزه ی تیم برجام همین است؛ بهت زده مشغول نگاه کردن به صفحه شطرنج هستند و آمریکایی ها با تمدید قانون ایسا اعلام کردند:« کیش و مات»

جناب روحانی در پاسخ نامه ای به صالحی نوشت و به طور خلاصه و شفاف به وی گفت:« آمریکایی ها برجام را نقض کردند ولی شما احساسی نشو! و در چارچوب برجام( تعهدات بین المللی) درباره پیشران های هسته ای فقط مطالعه کن»( جالب است که اسم برجام برای آفرینندگان آن مایه شرمساری شده است.)

ولی آمریکایی ها ناجوانمردانه فریاد زدند :« کیش و مات» و  گزینه ای بدتر از ایسا را روی میز گذاشتند؛ دستورالعمل جدیدی از جانب خزانه داری امریکاست که بیان می کند اگر تحریم ها برگشت، بر سر افراد و شرکت هایی که با ایران وارد کار و تجارت شده اند، چه بلایی می آید!

اما چرا این دستور العمل که دولت هیچ واکنشی به آن نشان نداد بدتر از ایسا بود؟ بخوانید:

آقای ناصر  هادیان استاد علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دانشگاه تهران و از حامیان قدرتمند برجام در نشستی (۱) که در اندیشکده شورای آتلانتیک برگزار شد به صراحت گفت اگر او بود برجام را به خاطر افتصاح در بخش داده ها و ستانده ها امضا نمی کرد . آقای هادیان به صراحت بیان کرد وزن داده ها و ستانده ها را { البته خوش بینانه} ۷۰ به ۳۰ می داند و  برجام با آن که همه چیز را از ایران گرفته است ولی برای ایران چهار دستاورد بزرگ داشته است :

  1.  امنیتی‌زدایی
  2.  عادی‌سازی روابط
  3. مسائل منطقه‌ای
  4. تحریم‌ها

آن روزها منتقدان بی سواد این دستاوردها را تخیلی می دانستند و معتقد بودند با یک توافق بد و احمقانه نمی تواند از فضای ایران امنیتی زدایی کند. نمی تواند روابط را عادی کند و به مسائل منطقه ای کمک کند و امروزه دیگر وهم بودن این دستاوردها عیان شده و نیازی به بیان هم ندارد.  استدلال آن روزهای آقایان این بود که با آن که برجام توافقی به مراتب بچه گانه و احمقانه است و هیچ عاقلی زیر بار آن نمی رود ولی تبعات توافق مهمتر از توافق است و این دقیقا ترجمه جمله ی « هر توافقی بهتر از توافق نکردن است» می باشد.

حال بنا بر سخنان آقای هادیان باید گفت آیا دستورالعمل وزارت خزانه داری آمریکا باعث امنیتی زدایی از محیط اقتصادی ایران شد؟ وقتی آمریکایی ها حین اجرای برجام به شرکت ها، روش خروج از ایران را آموزش می دهند، دقیقا در حال انتقال چه پیامی هستند؟آیا تبعات برجام باعث ناامنی بیشتر اقتصاد ایران نشده است؟ آمریکایی ها با قانون ویزا حتی اجازه ندادند برجام یک تنفس کوتاه مدت به بخش گردشگری ایران بدهد و اگر همان روز قاطعانه با آمریکایی ها برخورد می شد ؛ امروز کاسه چه کنم چه کنم دست برخی نبود و دنبال مقصر در بیرون دایره ی خود نبودند.

اما با کیش و مات در صفحه برجام چه باید کرد؟

قطعا منتقدان نباید در رویه خود تنها به بیان مشکل بسنده کنند و راهبرد و راهکار خروج از مشکلات را نیز بیان کنند و این بهترین تفسیر برای « دولت و ملت همدلی و همزبانی» است.

برای فرار از کیش و مات در صفحه برجام ، چند استراتژی پیشنهاد شده است:

۱- راهبرد تسلیم و واگذاری سایر مولفه های قدرت ملی برای رضایت کدخدا

۲-راهبرد اقدامات نمایشی و هیاهو برای فشار روانی به آمریکا

۳-راهبرد سال ۸۴ و یا زدن زیر میز شطرنج

۴-راهبرد چند لایه برای تبدیل تهدید برجام به فرصت

استراتژی اول از سوی هاشمی رفنسجانی پیشنهاد شد و رهبر انقلاب آن به طور صریح و کوبنده از آن به خیانت تعبیر کرد.

بعد از آن دولت به سوی راهبرد دوم رفت و قطعا بخشنامه چگونگی خروج از ایران بعد از ایسا برای رساندن پیام موفقیت! این راهبرد از سوی آمریکایی ها بود.

راهبرد سوم از سوی آقای شریعتمداری پیشنهاد شده است و  به طور قطع جالب نیست کشوری با ۱۰ سال پیشرفت در سطح منطقه ای و امنیتی یک راهبرد تکراری اتخاذ کند ؛ علاوه بر آن که آمریکایی ها با این راهبرد هم به بسیاری از خواسته های خود می رسند و انگشت اتهام نقض برجام را به سمت ایران نشانه خواهند گرفت و در این صورت امکان تبدیل روسیه و چین به عنوان شرکای استراتژیک با چالش های عمیق رو به رو می شود.

 اما به نظر می رسد از آن جا که برجام فعلا به عنوان یک تهدید امنیتی و اقتصادی بالای سر ملت ایران قرار داده شده است ؛ بهترین راهبرد رویکرد« SWOT » یا «تهدید- فرصت؛ ضعف- قوت» است. با توجه به این استراتژی ما باید تهدیدهای برجام را تبدیل به فرصت ، و ضعف های آن را تبدیل به نقطه قوت کنیم. برای این هدف عملکرد ایران باید در یک فرآیند چند لایه دشمن را مستاصل کند تا بتواند موی کاخ سفیدنشینان را سفید کند و بین اجرای برجام و یا خروج کامل آن یک گزینه را انتخاب کند.

لایه اول: برخورد قاطع با برجام ۲:

با آزادی حلب پرونده برجام منطقه ای مختومه شده و آن چه که مانده است برجام دفاعی و موشکی است. طبق فرمول برجام هسته ای ما باید تمامی داشته های دفاعی خود از جمله سیستم های موشکی و ضد موشکی، قایق های تندرو و ناوشکن های دریایی، نیروی های ورزیده سپاه قدس، جنگنده ها و پهپادها، تانک ها و سیستم آتش خود را تحویل دهیم و یک « تقریبا هیچ» دیگر تحویل بگیریم. تا زمانی که آمریکایی ها این رویای شیرین و فوق العاده را در سر داشته باشند هرگز تن به اجرای برجام نخواهند داد و تحریم ها روز به روز شدیدتر خواهد شد.

رزمایش های پر دامنه ی موشکی و دریایی می تواند این پالس را به دشمن بدهد که درون جمهوری اسلامی هیچ تصمیمی برای نابودی حتی یک پیچ توان دفاعی وجود ندارد و روز به روز به قدرت آن افزوده خواهد شد.

لایه دوم: فشردن گلوی استکبار در غرب آسیا و آمریکای لاتین

قبلا در مقاله (۲) « پادزهر برجام ۲» توضیح دادیم لازم است جمهوری اسلامی با اتخاذ رویکردی فعال و تهاجمی در سه جبهه «عربستان»، « یمن » و «آمریکای لاتین» راهبرد آمریکایی ها در مقابله با ایران در غرب آسیا را فشل سازند و با  تحت فشار گذاشتن دولت پوسیده سعودی ، کمک مستشاری نظامی و مالی به یمن و همچنین حضور همه جانبه دولت در آمریکای لاتین ، مستکبرین سرخوش از برجام را در حیرت فرو برد.

لایه سوم: شتاب بخشی ملایم توان هسته ای و مذاکره بر سر اجرای برجام

متاسفانه خط قرمز مهم رهبری مبنی بر بازگشت پذیری توان هسته ای به هیچ عنوان رعایت نشد و فراتر از برجام سانتریفوژها را نابود کردند و درون قلب رآکتور اراک را پر از بتن انباشته ساختند. با این وجود از دو نقطه ی برجام می توان استفاده کرد و به آمریکایی ها فشارهای کمرشکن وارد کرد:

بازی با اهرم نظارت آژانس:

در برجام نظارت های فلج کننده ای برای نابودی توان هسته ای ایران اعمال شده است ولی ایران هیچ الزامی به رعایت جزییات آن ندارد. به این صورت که می توان بازرس های آژانس را به شدت در پیچ و خم های اداری درگیر کرد و آژانس متوجه شود که هر چه به سمت جلو می رود توانایی نظارت کمتری بر برنامه ای هسته ای ایران پیدا می کند. عدم شفافیت بزرگترین عاملی است که می تواند برای کل جبهه غربی وحشت آور باشد.

سرعت بخشی به تحقیق و توسعه بدون شفافیت:

تحقیق و توسعه ایران می تواند با ورود عملی و نه نمایشی به غنی سازی های سطوح بالاتر مثل ۶۰ % و ۹۰% در جهت پیشران های هسته ای و ساخت تاسیسات لازم و دادن اطلاعات اجمالی به آژانس کل معادله برجام را به سمت و سوی ایران سوق دهد.

اهمال در اجرای بخش های مختلف برجام:

بدترین پالس ممکن آن است که درست وقتی آمریکایی ها در حال تصویب ایسا هستند ، شما در با پتک و کلنگ تاسیسات فردو را خراب کنید ؛ چه طبق برجام و چه خلاف آن.

وقتی حریف در حال نقض برجام است ، حداقل باید در اجرای برجام اهمال کرد ، نه آن که از ترس ورود آمانو تخریب فردو را سرعت بخشیم. به هر حال بالا بردن ذخیره اورانیوم و اهمال در تبدیل آن و نگه داری آب سنگین بیش از حد مجاز و خروج آن در ازای دریافت امتیاز می تواند آمریکایی ها را مجبور به اجرای برجام و یا خروج کامل از آن کند.

اما سوال اصلی این جاست؛ آیا دولتی که تهدید برجام را خلق کرده است می تواند آن را تبدیل به فرصت کند؟

پی نوشت:

  1. http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13940624001110
  2. http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13950624000001

انتهای متن/

 

به اشتراک بگذارید :

دیدگاه

۱) البرزبان، نظراتی را که حاوی توهین، هتاکی و افترا باشد را منتشر نخواهد کرد .

۲) از انتشار نظراتی که فاقد محتوا بوده و صرفا انعکاس واکنشهای احساسی باشد جلوگیری خواهد شد .

۳) لطفا جهت بوجود نیامدن مسائل حقوقی از نوشتن نام مسئولین و شخصیت ها تحت هر شرایطی خودداری نمائید .

۴) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید .

۵) در صورت وارد کردن ایمیل خود ، پس از تعیین تکلیف نظر موضوع به اطلاع شما خواهد رسید .